Rozporządzenie o wycenie nie może wyłączyć ustawy

Z całego zestawienia to orzeczenie jest najbardziej praktyczne, bo opisuje po kolei, co rzeczoznawca ma zrobić przy wycenie.

Ustawa ma pierwszeństwo przed rozporządzeniem

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepisy rozporządzenia o wycenie nie mogą wyłączyć obowiązku zastosowania art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzasadnił to hierarchią aktów prawnych — akt niższego rzędu nie uchyla ustawy — oraz zasadą wyłączności ustawy przy ograniczaniu prawa własności, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Sąd podkreślił, że ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy zastosowanie ustawy prowadzi do wyniku korzystniejszego dla osoby wywłaszczanej niż zastosowanie rozporządzenia.

Cztery kroki, które rzeczoznawca ma wykonać

1. określić wartość nieruchomości według przeznaczenia lub sposobu użytkowania sprzed wywłaszczenia,
2. określić wartość według przeznaczenia zgodnego z celem wywłaszczenia, czyli drogowego,
3. porównać obie wartości i ustalić, czy przeznaczenie drogowe zwiększa wartość,
4. przyjąć wyższą z tych dwóch wartości jako podstawę odszkodowania.

Operat, w którym takiego porównania w ogóle nie przeprowadzono, pomija krok wymagany przez ustawę.

Wyrok zapadł półtora roku przed uchwałą I OPS 1/24 i wyprzedza przyjęty w niej kierunek.